David en zijn rol in de moderne wiskunde

Collegae,

Op een avond in het jaar 1637, schreef Pierre de Fermat de volgende woorden neer:

Cubum autem in duos cubos, aut quadratoquadratum in duos quadratoquadratos, et generaliter nullam in infinitum ultra quadratum potestatem in duos eiusdem nominis fas est dividere cuius rei demonstrationem mirabilem sane detexi. Hanc marginis exiguitas non caperet.

Vrij vertaald geeft dat:

Als n (natuurlijk getal, uitgezonderd 0), groter is dan 2, dan zijn er geen oplossingen voor xⁿ + yⁿ = zⁿ (denk aan de stelling van Pythagoras). Zoals in het citaat gezegd wordt, had hij hier ook een spectaculair bewijs voor, dat hij echter niet gaf, omdat, zo schreef hij in de kantlijn, het te veel ruimte zou innemen.

Eeuwenlang was dit één van de grootste raadselen uit de wiskunde. De grootste koppen uit de wiskunde probeerden het bewijs te vinden, maar niemand slaagde. Tot Andrew Wiles (1953), een wiskundedocent in Cambridge, die al van kindsbeen af gefascineerd was door het raadsel. De stelling werd zijn levenswerk, en op 23 juni 1993 deed hij wat niemand nog mogelijk achtte: op een lezing in Cambridge poneerde hij zijn bewijs. Helaas was er een fout ingeslopen, en het duurde nog tot 1995 vooraleer de wiskundige gemeenschap zijn verbeterde bewijs aanvaardde. Het raadsel was nu definitief opgelost. (Voor verdere details verwijs ik trouwens graag naar het schitterende boek ‘Het Laatste Raadsel van Fermat’, door Simon Singh, De Arbeiderspers)

Waarom vertel ik u dit nu? Ik had u net zo goed het levensverhaal en de ontdekkingen van een andere wetenschapper kunnen geven, maar mijn punt is dit. Stel, puur hypothetisch, dat iemand als Andrew Wiles geconfronteerd wordt met een lied van David Hasselhoff. Vrijwillig gaat een wetenschapper, of zelfs een intellectueel, natuurlijk niet naar dergelijke muziek luisteren (tenzij hij een kritische stem wil zijn op een door idolatrie gedreven blog), maar hij kan er altijd onvrijwillig aan bloot gesteld worden (winkelcentra, etc.). En stel u nu eens voor dat zo iemand plots te maken krijgt met het nummer ‘One and One make Three’. Stel u voor dat Andrew Wiles, druk denkende over zijn bewijs, opeens hoort dat 1 + 1 = 3? En deze nieuw verworven wijsheid, wie weet zelfs onbewust, meeneemt in zijn bewijs voor het raadsel van Fermat, waardoor zijn moment de gloire, zijn lezing op Cambridge, tot een nachtmerrie verwordt? Het nummer dateert van 1990, toen Wiles nog druk bezig was met zijn levenswerk, dus waarom niet?

Zeg ik nu dat David Hasselhoff schuld had aan het eerste, foute, bewijs van Andrew Wiles? Nee. Maar ik zeg wel dat het kan. En alleen al om die reden vind ik het onverantwoord dat iemand zulke onwaarheden mag verkondigen, en dat hij daarbij nog gesteund wordt door anderen, zodat zijn onwaarheden een nog groter publiek bereiken. Hoe langer David Hasselhoff hiermee door mag gaan, hoe meer slachtoffers hij kan maken…

Masselthoff